Doshe

Według medycyny indyjskiej ciało powstaje z pięciu żywiołów, a u podstaw jego rozwoju leżą trzy bioenergie: vata (na którą składają się elementy wiatr i eter), pitta (ogień i woda), kapha (ziemia i woda). Bioenergia vata związana jest z ruchem, bioenergia pitta to „metaboliczna siła oddziaływania”, zaś bioenergia kapha to „regenerująca i podtrzymująca siła.” Równowaga trzech dosz utrzymuje zdrowie; brak równowagi prowadzi do chorób. Trzy dosze to biologiczne humory lub zasady rządzące wszelką aktywnością ciała.

Energia jest potrzebna do wywołania ruchu, aby płyny i składniki odżywcze docierały do komórek.
Vata to energia ruchu
Do metabolizowania składników odżywczych w komórkach potrzebna jest energia.
Pitta to energia trawienia lub metabolizmu
Energia jest potrzebna do wytworzenia smarowania i utrzymania struktury.
Kapha to energia smarowania i struktury

Określ swoją konstytucję

Subtelności psychicznego, emocjonalnego i fizycznego charakteru każdej osoby są różnorodne i mogą być dokładnie ocenione tylko przez lekarza gruntownie przeszkolonego i doświadczonego w diagnostyce ajurwedyjskiej. Nie wyciągaj więc żadnych absolutnych wniosków o sobie na podstawie tej samooceny lub opisów dosz; raczej użyj tego ćwiczenia, aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób dosze są używane w medycynie ajurwedyjskiej. Większość ludzi będzie miała dominującą jedną doszę, kilku będzie miało w przybliżeniu dwie dosze równe, a jeszcze mniej będzie miało wszystkie trzy dosze w równych proporcjach.

Na przykład przypuśćmy, że wychodzisz z V = 10, P = 6, K = 3.

To przełożyłoby się na dominację V3P2K1 lub Vatta.

Badanie konstytucji

Sprawdź, która dosha pasuje do Ciebie najlepiej dla każdej z poniższych obserwacji. Może się okazać, że nie pasujesz do żadnej z kategorii. Spróbuj wyeliminować tych, z którymi najmniej się łączysz lub po prostu nie zaznaczaj odpowiedzi w tej sekcji. Po wypełnieniu ankiety i uzyskaniu wyników możesz poprosić członka rodziny lub bliskiego przyjaciela o wypełnienie ankiety, aby zobaczyć, gdzie mogą wystąpić osobiste uprzedzenia lub jak postrzega Cię świat.

Obserwacja	Vata	Pitta	Kapha
Konstytucja ciała	Szczupła	Średnia	Duża
Waga	Niska	Średnia	Nadwaga
Broda	Cienki, kościsty	Zwężony	Okrągły, podwójny
Policzki	Pomarszczone, zapadnięte	Gładkie, płaskie	Duże
Oczy	Małe, zapadnięte, suche, aktywne, czarne, brązowe, nerwowe	Ostre, jasne, szare, zielone, żółto- czerwone, wrażliwe na światło	Duże, piękne, niebieskie, spokojne, kochające
Nos	Nierówny kształt, skrzywiona przegroda	Długi szpiczasty, czerwony koniuszek	Krótki, okrągły, jak guzik (mały),

Usta	Suche, popękane, czarno-brązowy odcień	Czerwone, spuchnięte, żółtawe	Gładkie, blade, oleiste, białawe
Zęby	Wystające, duże, przestronne, cienkie dziąsła,	Średnie, delikatne, wrażliwe dziąsła	Zdrowe, białe, mocne dziąsła
Skóra	Cienka, sucha, zimna, szorstka, ciemna	Gładka, oleista, ciepła, różowa	Gruba, tłusta, chłodna, jasna, blada
Włosy	Suche, brązowe, czarne, splątane, kruche, rzadkie	Proste, tłuste, blond, siwe, rude, wyłysiałe	Grube, kręcone, oleiste, falowane, bujne
Paznokcie	Suche, szorstkie, kruche, łamliwe	Ostre, giętkie, różowe, błyszczące	Grube, oleiste, gładkie, lśniące
Szyja	Wąska, długa	Średnia	Duża, fałdowana
Klatka piersiowa	Płaska, wklęsła	Umiarkowana	Rozłożona, krągła
Brzuch	Wąski, płaski, wklęsły	Umiarkowany	Duży, brzuchaty
Ciało	Małe, nieregularne, przepuklinowate	Owalne, powierzchowne	Duże, głębokie, krągłe, rozciągnięte

Wiara	Zmienna	Ekstremista	Stała
Intelekt	Szybki, ale błędnie odpowiadający	Trafnie odpowiadający	Powolny i dokładny
Pamięć	Świeża, dobra, trwała słaba	Wyraźna	Wolna i trwała
Marzenia senne	Szybkie, aktywne, wiele, straszne	Strach, wojna, przemoc	Jeziora, śnieg, romantycznie
Sen	Skąpy, przerywany, bezsenność	Mało, ale efektywnie	Głęboki, przedłużony
Mowa	Szybka, niewyraźna	Ostra, penetrująca	Wolna, monotonna
Finanse	Biedny, wydaje pieniądze na błahostki	Wydaje pieniądze na luksusy	Bogaty, umiejący oszczędzać pieniądze

Typ vata
Osoba o delikatnej budowie ciała, drobnych kościach, szczupła. Trudno jest jej przybrać na wadze.
Często są to osoby bardzo wysokie lub bardzo niskie. Skóra jest sucha i cienka. Stopy i dłonie są często zimne i dlatego takie osoby czują się niewygodnie w zimnych, wietrznych klimatach. Osoby te są nadruchliwe, nie lubią siedzieć w miejscu, lubią ruch i sporty takie jak bieganie i skakanie, ale szybko się męczą. Umysł Vaty jest błyskotliwy, szybko przyswaja i pojmuje nową wiedzę. Ale też szybko zapomina. Osoby o tej konstytucji mają nieprzeciętną wyobraźnię, są górnolotne, potrafią tworzyć nowe idee, inspirować ludzi wokół siebie. Gdy Vata jest niezbalansowana przejawia się to pochopnym działaniem.

Ma tendencję do lęków, niepewności siebie i zamartwiania się. Jednym z jej głównych problemów jest zatwardzenie.

Dieta – Osoby o konstytucji Vata potrzebują w swojej diecie ugotowanych, ciepłych posiłków o smaku słodkim, kwaśnym i słonym. Surowe warzywa i owoce nie są zalecane dla Vaty.
🔸 owoce: słodkie owoce, jabłka gotowane, avocado, banany, jagody, czereśnie winogrona, kiwi, cytryny, limonki, pomarańcze, brzoskwinie, ananas, rabarbar truskawki, śliwki, namoczone:
rodzynki i śliwki.
🔸 warzywa: generalnie warzywa powinny być ugotowane, buraki, marchewka, kolendra, ogórek, czosnek, fasolka szparagowa w małych ilościach, warzywa zielone i liściaste, sałata, okra, cebula, groszek, słodkie ziemniaki dynia, melon, kabaczek.
🔸 produkty mleczne: większość mlecznych produktów jest dobra, masło, maślanka, ser twardy
(w małych ilościach), ser świeży, mleko krowie, ghee, mleko i ser kozi.
🔸 rośliny strączkowe: fasolka mung, tur dal, udrad dal, w małych ilościach: czerwona soczewica, ser sojowy
🔸 zboże: amarantus, gotowana owsianka quinoa (ryż peruwiański), każdy rodzaj ryżu, pszenica, chleb z kiełków pszenicy.
🔸 orzechy: wszystkie w niewielkiej ilości
🔸 pestki/ nasiona: siemię lniane, chałwa, pestki dyni ze słonecznika, pasta z sezamu (tahina),
sezam.
🔸 oleje: do użytku wewnętrznego i zewnętrznego najbardziej korzystne olej sezamowy, ghee,
oliwa z oliwek, większość pozostałych olei tylko do zewnętrznego użytku: kokosowy i avocado.
🔸 przyprawy: wszystkie.
🔸 cukry: koncentraty z owoców, nieprzetwarzany miód.
🔸 produkty zwierzęce: wołowina, ciemne mięso kurczaka, kaczka, jajka, ryby słodkowodne,
łosoś, sardynki, krewetki, owoce morza, ciemne mięso indyka

Typ Pitta
Osoby o średniej budowie ciała. Rzadko tyją lub tracą na wadze.

Skóra jest często lekko różowa, występują piegi, włosy są delikatne i przedwcześnie siwiejące.

Osoby te mają w sobie dużo energii ognia, więc ich temperatura ciała jest wysoka. Nie lubią tropików, lecz preferują chłodne i wietrzne klimaty. Dużo się pocą. Mają silny apetyt, a w związku ze znakomitą przemianą materii, mogą spożywać duże ilości pokarmu. Umysł Pitty jest logiczny, racjonalny, potrafi rozwiązywać problemy. Są to osoby intelektualne, ekspresyjne, zmysłowe, mają zdolności lidera i są dobrymi mówcami. Są zorganizowani, ambitni i mają dużo charyzmy. Gdy Pitta jest niezbalansowana potrafi być kontrolująca i ma tendencję do pedantyzmu. Potrafi być zazdrosna i krytyczna wobec innych i siebie. Lubi pokazywać swój dobytek materialny.

Dieta – osoby o konstytucji Pitty powinny jeść chłodne potrawy, mało pikantne. Nie są zalecane
kwaśne potrawy i owoce.
🔸 owoce: generalnie słodkie owoce, jabłka słodkie, avocado, jagody, czereśnie, figi, daktyle,
czerwone winogrona, melony, słodkie pomarańcze, słodkie śliwki, kokos
🔸 warzywa: generalnie słodkie i gorzkie warzywa, karczochy, szparagi, gotowane buraki, gorzki melon, brokuły, kapusta, marchewka, kalafior, kolendra, ogórek, anyżek, fasolka szparagowa, zielone i liściaste warzywa gotowane, pory, sałata okra, zielona pietruszka, groszek słodki, ziemniak, słodka papryka, dynia
🔸 produkty mleczne: masło niesolone, krowie mleko, kozie mleko, ser z koziego mleka niesolony i miękki, jogurt świeżo zrobiony i rozwodniony.

🔸 rośliny strączkowe: fasolka mung, czarna fasola, czarny groszek, ciecierzyca brązowa,
czerwona fasola, suszony groszek pinto, mąka sojowa, biała fasola, sojowe: mleko, ser i mąka.
🔸 zboże: amarantus, pęczak, couscous, krakersy, otręby owsiane, muesli, owsianka gotowana,
makaron, ryż basmati biały i dziki, ryżowe krakersy, chleb z kiełków pszenicy, pszenica, otręby
pszenicy
🔸 orzechy: migdały namoczone i obrane, kokos
🔸 pestki/ nasiona: siemię lniane, chałwa, popcorn bez soli i masła, niewielkie ilości pestek
słonecznika
🔸 oleje: do użytku wewnętrznego i zewnętrznego najbardziej korzystne – słonecznikowy, ghee, rzepakowy, oliwa z oliwek, sojowy, z siemienia lnianego, wiesiołek.
🔸 przyprawy: świeża bazylia, kardamon, cynamon, kolendra, świeży imbir, mięta, szafran,
kurkuma
🔸 cukry: koncentraty z owoców, syrop klonowy, syrop ryżowy
🔸 produkty zwierzęce: białe mięso indyka, jajka, ryby słodkowodne, dziczyzna, królik

Typ Kapha
Osoby o grubych kościach, rozłożystych biodrach, okrągłych kształtach. Ich skóra jest oleista i chłodna.
Mają dużo wytrzymałości i zazwyczaj żyją najdłużej, ponieważ pożytkują swoją energię powoli. Nie lubią się ruszać, wolą siedzieć w miejscu. Mają równomierny apetyt i lubią jeść. Ich metabolizm jest powolny, więc szybko przybierają na wadze, dlatego potrzebują ruchu i wysiłku fizycznego. Osoba o tej konstrukcji mówi i rusza się powoli. Przyswaja wiedzę również powoli, ale ma dobrą i długą pamięć. Jej umysł jest spokojny, cierpliwy, tolerancyjny i pełen empatii. Ich wiara jest głęboka i niezmienna. Są to osoby o łagodnym charakterze, ciche, o delikatnych i spokojnych ruchach pełnych gracji. Gdy Kapha jest niezbalansowana, osoba taka staje się materialistyczna, nawet chciwa. Potrafi być zaborcza, letargiczna, o otępiałym umyśle.

Dieta – zalecane są przede wszystkim lekkie, suche potrawy. Niezalecane są potrawy smażone, oleiste oraz produkty mleczne (szczególnie z mleka krowiego).
🔸 owoce: ogólnie cierpkie owoce, jabłka, jagody, czereśnie, żurawiny, limonki, cytryny (w
małych ilościach), brzoskwinie gruszki.
🔸 warzywa: generalnie ostre i gorzkie, karczochy, szparagi, botwinka, gorzki melon, brokuły,
kapusta, marchewka, kalafior, seler, kukurydza, bakłażan, czosnek, fasolka szparagowa,
chrzan, jarmuż, salata zielona, grzyby, okra, cebula, zielona pietruszka, groszek, papryka,
rzodkiew, szpinak, gotowane pomidory
🔸 produkty mleczne: maślanka, serek wiejski chudy, ghee, ser z koziego mleka świeży i
niesolony, mleko kozie chude.
🔸 rośliny strączkowe: czarna fasola, czarny groszek, ciecierzyca brązowa, czerwona fasola,
suszony groszek, mąka sojowa, biała fasola, sojowe: mleko i mąka tur dal.
🔸 orzechy: niewielka ilość namoczonych i obranych migdałów
🔸 pestki/ ziarna: siemię lniane, popcorn bez soli i masła, pestki z dyni i słonecznika
🔸 zboże: amarantus, pęczak, kasza gryczana, kukurydza, couscous, krakersy, kasza jaglana,
muesli, otręby owsiane, owsianka sucha, quinoa, ryż basmati i dzikie żyto, otręby pszenicy.
🔸 oleje: tylko w małych ilościach: migdałowy, z kukurydzy, słonecznikowy
🔸 przyprawy: wszystkie
🔸 cukry: koncentraty owocowe, nieprzetwarzany w niewielkiej ilości miód
🔸 produkty zwierzęce: jajka, białe mięso kurczaka i indyka, słodkowodne ryby, królik, krewetki,
dziczyzna.